Lịch mùa trái cây nhập khẩu: tháng nào mua cherry, nho, táo, kiwi ngon nhất

Trái cây nhập khẩu bán quanh năm trong siêu thị, nên nhiều người nghĩ chúng không có mùa. Thật ra mỗi loại vẫn có chính vụ ở nước trồng, và vì hai bán cầu có mùa ngược nhau, cùng một loại quả có thể đến từ Mỹ vào mùa hè rồi từ Chile, Úc, New Zealand vào dịp cuối năm. Mua đúng lúc hàng vụ mới vừa cập cảng, quả tươi giòn hơn, giá cũng mềm hơn hẳn hàng kho lạnh cuối vụ.

Lịch dưới đây là khung tham khảo theo mùa thu hoạch phổ biến của các nước xuất khẩu chính sang Việt Nam. Thời điểm thực tế có thể lệch vài tuần tuỳ thời tiết từng năm, tuỳ đường vận chuyển và kế hoạch của nhà nhập khẩu, vì vậy hãy dùng nó như la bàn chứ đừng xem là lịch cứng.

Khung mùa vụ theo quý

Gợi ý những loại đáng mua nhất ở từng giai đoạn trong năm, dựa trên mùa thu hoạch ở nước trồng chính:

Cherry: hai mùa, hai nguồn

Cherry Mỹ, chủ yếu từ California và các bang Tây Bắc như Washington, thường có mặt từ khoảng tháng 5 đến tháng 8. Đây là lúc cherry nhập khẩu tươi nhất, đa dạng nhất, có cả loại đỏ sẫm và loại vàng ửng hồng. Sau tháng 8, cherry Mỹ thưa dần rồi gần như vắng bóng.

Từ khoảng tháng 11 đến tháng 1, cherry từ Chile, Úc và New Zealand thay chỗ. Vụ này trùng dịp Noel và Tết Nguyên đán nên nhu cầu tăng mạnh, giá theo đó cũng nhích lên rõ rệt trong những tuần sát Tết. Cherry đi đường biển từ Chile mất vài tuần nên độ giòn thường kém hơn cherry bay thẳng.

Chọn cherry: cuống xanh tươi, còn dính chắc vào quả; quả căng bóng, chắc tay, không có vết nhăn ở vai quả. Cuống khô thâm đen là quả đã hái lâu. Cherry rất dễ dập, về nhà không rửa ngay mà cho cả hộp vào ngăn mát, chỉ rửa phần sắp ăn.

Nho: đọc màu vỏ và độ giòn

Nho Mỹ và nho Úc luân phiên. Nho California có mặt từ khoảng giữa năm đến cuối năm; nho Úc, Nam Phi, Peru về dồn từ cuối năm đến khoảng tháng 5. Nho không hạt đỏ, đen, xanh là ba nhóm phổ biến nhất.

Phấn trắng trên vỏ là tốt. Lớp phấn mờ phủ quả nho là sáp tự nhiên, cho thấy quả ít bị chạm tay, không phải thuốc. Nho bóng loáng như được lau thường đã qua nhiều lần đảo hàng.

Cuống chùm cho biết độ tươi. Cuống xanh, dẻo là nho mới; cuống nâu khô, quả rụng lả tả khi nhấc chùm là hàng cũ.

Nho mẫu đơn (Shine Muscat). Giống nho xanh vàng, thơm mùi xạ, vỏ mỏng, xuất xứ Nhật Bản, nay được trồng nhiều ở Hàn Quốc và Trung Quốc. Hàng Hàn, Nhật thường giá cao; hàng trồng ở nơi khác giá thấp hơn nhiều. Quả to đều, vàng xanh, mùi thơm rõ khi đưa gần mũi là dấu hiệu chín đạt. Chỉ nhãn phụ ghi xuất xứ mới cho bạn biết chắc nguồn.

Táo, lê và kiwi: loại quả của kho lạnh

Táo và lê có thể giữ hàng tháng trong kho khí quyển điều chỉnh, nơi nhiệt độ thấp và lượng oxy được hạ xuống để quả "ngủ". Vì vậy táo Mỹ có quanh năm, nhưng ngon nhất là khoảng tháng 9 đến tháng 12 khi vụ mới về. Táo New Zealand thu hoạch tháng 3 đến tháng 5 nên về Việt Nam đẹp nhất vào giữa năm, đúng lúc táo Mỹ đã là hàng kho nhiều tháng.

Lê Hàn Quốc quả to tròn, vỏ nâu vàng, mọng nước, thu hoạch mùa thu và được giữ kho tới dịp Tết, thường được chọn làm quà biếu. Lê nên chọn quả nặng tay so với kích thước, vỏ không có vết dập mềm.

Kiwi New Zealand có mặt khoảng tháng 4 đến tháng 11; những tháng còn lại, kiwi thường đến từ Ý, Chile hoặc Hy Lạp. Kiwi xanh chua ngọt, kiwi vàng ngọt hơn và vỏ mịn. Kiwi cứng mua về có thể để ở nhiệt độ phòng vài ngày cho chín, muốn nhanh thì cho vào túi giấy cùng một quả táo.

Những bẫy hay gặp với trái cây ngoại

Trái cây nhập khẩu đắt, nên cũng là nhóm dễ bị đánh tráo hoặc thổi giá. Vài điều cần để ý:

• Đổi xuất xứ: quả trồng ở nước giá rẻ được bán với tên nước nổi tiếng. Cách tự vệ là xem nhãn phụ trên thùng, hộp hoặc hỏi người bán xem chứng từ nhập; hàng bày rổ không bao bì thì khó kiểm.
• Hàng cuối vụ bán giá vụ mới: táo nhăn nhẹ quanh cuống, ruột bở xốp; cherry cuống đen; nho rụng hạt. Đây là dấu hiệu hàng kho lâu ngày.
• Sáp phủ táo: nhiều nước cho phép phủ lớp sáp thực phẩm mỏng để táo bóng và giữ ẩm, thay cho lớp sáp tự nhiên bị mất khi rửa. Nếu ngại, rửa táo dưới vòi nước ấm và chà nhẹ bằng khăn hoặc gọt vỏ.
• Giá "xả kho" trên mạng: cherry, nho giá rẻ bất thường ngoài mùa thường là hàng sắp hỏng, hàng loại hai hoặc không rõ đường nhập.
• Trái cây trồng trong nước gọi là hàng ngoại: việt quất, dâu tây, nho xanh hiện đã được trồng ở Lâm Đồng và Khánh Hòa (gồm Ninh Thuận cũ). Hàng trong nước tươi, ngon là chuyện tốt, chỉ không nên trả giá hàng bay.

Bảo quản để không phí tiền

Trái cây nhập khẩu đã đi một chặng dài trong container lạnh. Về đến nhà, giữ chuỗi lạnh tiếp tục là cách để quả còn ngon thêm nhiều ngày:

1. Mua xong mang về ngay, đừng để trong xe máy, cốp xe nắng nhiều giờ.
2. Cherry, nho, việt quất: để nguyên hộp hoặc túi lưới, cho vào ngăn mát, chỉ rửa trước khi ăn.
3. Táo, lê: để ngăn rau quả, tách riêng khỏi rau lá vì táo tiết khí ethylene làm rau nhanh vàng úa.
4. Kiwi, bơ chưa chín: để nhiệt độ phòng tới khi mềm nhẹ, rồi mới chuyển vào tủ lạnh để giữ.
5. Quả dập, quả mốc trong chùm: nhặt bỏ ngay để mốc không lan sang quả khác.

Mua theo cân, theo hộp hay nguyên thùng

Trái cây nhập khẩu được đóng thùng tại nước trồng: cherry thường thùng 2 kg hoặc 5 kg, nho thùng khoảng 8–9 kg, táo và lê thùng khoảng 18–20 kg tuỳ cỡ quả. Cửa hàng mở thùng chia ra bán lẻ theo cân, cộng thêm hao hụt vì quả dập, quả hỏng trong lúc bày. Mua lẻ tiện, nhưng bạn không biết quả đã nằm trên kệ bao lâu.

Nếu nhà đông người hoặc gom chung với hàng xóm, mua nguyên thùng chưa mở từ nhà phân phối thường có giá theo cân thấp hơn và quả đồng đều hơn. Trên thùng có in cỡ quả, giống, mã vườn hay nhà đóng gói, giúp bạn biết đúng xuất xứ. Khi nhận thùng, mở ngay kiểm tra lớp trên và lớp dưới, nhặt quả dập ăn trước, phần còn lại cho vào túi đục lỗ cất ngăn mát.

Với cherry và việt quất, đừng mua quá lượng ăn trong năm sáu ngày, vì dù để lạnh, độ giòn và vị ngọt vẫn giảm nhanh. Táo, lê, cam có thể mua nhiều hơn, giữ được một hai tuần trong ngăn mát.